Als in een branche niemand het kwaliteitsspel perfect speelt, zal de hele sector verglijden naar een prijsvechtersmarkt.
Categorie archieven: column
Reclamebureaus
Onlangs had ik het er nog over met een collega, dat het zo moeilijk is een goed reclamebureau te vinden. Natuurlijk zijn er voldoende op de markt: van de iets te creatieve schooldropout tot het vermaarde internationale bureau waar de top prachtige promotie voert voor het bureau en de account behandeld wordt door stagiairs. Maar goed, jij bent een ondernemer of manager en je wilt je boodschap naar buiten brengen. Waar moet je op letten als je besluit met een bureau in zee te gaan voor een effectieve campagne? Over welke capaciteiten moet een reclameagentschap bezitten.
- Begrip van concepten
- Correcte notie van creativiteit
- Kunnen rekenen
1. Begrip van concepten
In een column van mij zal het niemand verbazen dat dit als eerste voorwaarde genoemd wordt. Dat betekent niet dat een reclamebureau je concept moet bedenken. Dat zou kunnen als je er nog geen hebt, maar dat zou niet mogen gebeuren naar aanleiding van een campagne. Als je een campagne wilt lanceren, dan moet je vooral mensen hebben die je concept begrijpen, zich daarnaar willen schikken en er op door kunnen denken. Dat brengt ons meteen bij het volgende punt.
2. Correcte notie van creativiteit
Het is interessant de discussies op een website als die van Adformatie.nl te volgen. Zo was er eens een discussie over de campagne van Zeeman, die met het merk Frank furore maakte op de Amsterdam Fashion Week. Een bijzonder geslaagde stunt omdat hij het extralow budgetmerk Zeeman in een totaal ander perspectief plaatste. Je kreeg als het ware een excuus aangereikt om bij Zeeman kleding te kopen. Maar los van de impact en het resultaat van de actie, was het debat bij reclamemakers op die website bijzonder boeiend. De kern ervan draaide immers om de originaliteit van de actie. Dat vonden blijkbaar heel wat reclamemakers de essentie van de discussie. Zij wezen op eerdere soortgelijke campagnes, beschuldigden het bureau van gebrek aan originaliteit, enzovoort. Als je dat soort professionals tegenkomt, moet je vooral hard wegrennen met je zakken dicht. Je hebt dan te maken met mislukte kunstenaars die denken dat ze bezig zijn met de creatie van een kunstwerk waarmee ze kunnen schitteren in hun wereldje en er het liefst nog een internationale prijs mee winnen. Hoe halen ze het in deze tijd nog in hun hoofd? Creativiteit is niet absoluut. Absolute creativiteit is het makkelijkste wat er is, elke gek kan het. In mijn hoofd heb ik de mooiste beelden omdat ik geen rekening moet houden met de weerbarstigheid van de realiteit. Echte creativiteit opereert optimaal binnen grenzen. In de eerste plaats is dat het concept. Als je een campagne-idee naadloos kunt toepassen op elk ander product, is het waardeloos. Waarom wordt bij vaak erg leuke commercials het merk niet herinnerd? Omdat men verliefd is geworden op het idee in plaats van op het product. Als iets goed gevonden is, wees op je hoede.
3. Kunnen rekenen
Niets is zo gemakkelijk als het geld van andere mensen uitgeven. Als je dat combineert met het vorige punt, krijg je het recept voor een financiële kater. Het is geen eenvoudige taak om je advertentie-inspanning te doen renderen. Meestal moet je rekenen op een middellange-termijneffect. Reclamebureaus weten dat en zullen niet zo snel keiharde doelstellingen formuleren. Misschien is dat ook niet hun eindverantwoordelijkheid. Tenslotte staan zij niet in voor het product, alleen voor de communicatie. Maar dat zet ook de verhoudingen correct: de opdrachtgever zal uiteindelijk het succes oogsten of de pijn pakken. Het reclamebureau moet de boodschap zo efficiënt mogelijk overbrengen. Dat betekent dat ze oog moeten hebben voor de doelstellingen en de terugverdienmogelijkheden. Er moeten toch doelstellingen worden geformuleerd in de betekenis van respons en (potentiële) conversie. Als dat niet bespreekbaar is, heb je waarschijnlijk te maken met mislukte kunstenaars en kun je maar beter je geld in je zak houden.
De bedrijfsnar
We moeten (n)iets doen met sociale media!
In marketingafdelingen en boardrooms wereldwijd weerklinken deze kreten: we raken hopeloos achter! We moeten ons profileren in de nieuwe sociale media! We moeten actiever zijn op Facebook, Twitter en dies meer, anders verliezen we een hele generatie! Vervolgens worden er in al die bedrijven samen miljarden geïnvesteerd in deze projecten en hele volksstammen houden zich bezig met de social mediatak van hun strategie.
Mijn advies is: raak vooral niet in paniek, neem afstand en stel de juiste vragen. Hou altijd in gedachten dat het verkeerd is om vanuit het medium te vertrekken. Zolang je vraag uitgaat van Facebook of Twitter, zul je nooit tot het juiste antwoord komen.
Vraag dus niet: Wat kunnen we op Facebook doen of hoe kunnen we het meest halen uit Twitter?
Je begint met: wat wil ik communiceren aan wie? Dan kan blijken dat Facebook of Twitter een goed medium is, maar het resultaat kan ook iets anders zijn, namelijk dat je er commercieel niets te zoeken hebt. Je vraagt toch ook niet: wat kunnen we op billboards doen, of waar kunnen we op tv mee adverteren? Je vertrekt altijd van je strategie en die is niet à priori niet mediumgebonden.
Wees dus op je hoede als iemand met grootse plannen aankomt voor aanwezigheid op Facebook ‘omdat je er nu eenmaal moet zijn als je nog mee wilt’. Herinner je je nog dat iedereen een filiaal moest openen op Second Life? Of hebben we in de collectieve vergeetput van de schaamte gestoken dat er ongeveer het Bruto Nationaal Product van een gemiddeld Afrikaans land is gevloeid naar wat nu een virtuele spookstad is, niet veel anders dan de verlaten stadjes van misleide goudzoekers in Californië.
Is Facebook daarin fundamenteel anders? Het gaat dezelfde richting uit. Facebook is een sociaal medium en daar verkopen is even populair en effectief als iets proberen te slijten aan je vrienden, buren of vage kennissen.
Grote merken als Nordstrom en Gap beginnen hun facebookwinkels af te bouwen of hebben hem al gesloten. Voorbeeld bij uitstek Gamestop, die als videospelletjesverkoper toch bij uitstek zich in de juiste omgeving bevindt. Niet verwonderlijk dat ze 3,5 miljoen fans hebben op Facebook, een gigantisch succes. Gamestop heeft zijn winkeltje op Facebook opgedoekt wegens gebrek aan commercieel succes.
Krampachtig zie je nu bedrijven vooral nog proberen hun succes op Facebook te bewijzen. Natuurlijk, er is veel geld naartoe gegaan en de job en de reputatie van een aantal mensen hangt ervan af. Die krampachtigheid uit zich voornamelijk in advertenties die dan in de eerste plaats verwijzen naar hun Facebookpagina. Met andere woorden: ze verliezen het oog op de bal en plots wordt het hebben van een fanbase op Facebook een doel op zich, in de hoop dat die mensen gaan kopen. Volgens mij kun je dan beter dat tussenstadium overslaan en direct voor je product reclame maken, in plaats van voor een gratis pagina.
Het bedrijf dat alles kan …
Wanneer beginnen klanten en bedrijven eindelijk te beseffen dat een organisatie niet alles kan zijn voor iedereen? Bedrijven weten het meestal wel, maar houden voor de buitenwereld de illusie in stand. Ze willen zo weinig mogelijk laten zien waar hun beperkingen liggen. Dat kun je een tijdje volhouden, met name als je concurrenten zich in dezelfde illusie nestelen. Maar het gebrek aan duidelijkheid creëert gefrustreerde en ontgoochelde klanten. Ze krijgen niet wat ze willen en begrijpen niet waarom.
De redenen waarom bedrijven zich blijven presenteren als alleskunners zijn voornamelijk een drang tot vermeende klantgerichtheid – de klant is immers koning – en angst om te kiezen voor een sterke kernwaarde.
Wat ze uit het oog verliezen is dat een organisatie onmogelijk ingericht kan zijn op het vervullen van alle klantbehoeften.
Nemen we als voorbeeld een bedrijf dat kantoorinrichting levert. Als je snel wilt zijn en een grote keuze wilt leveren, moet je veel voorraad houden, een groot magazijn hebben, voldoende personeel, een groot bestelwagenpark, enzovoort. Dan kun je niet de goedkoopste zijn. Telkens opnieuw hoor ik dan het argument: ja, maar voor die klant die op prijs speelt, hebben we in ons ruime assortiment ook wel enkele goedkope modellen. Dat is typisch een voorbeeld van tunnelvisie. De leverancier gaat er dan van uit dat de klant sowieso bij hem koopt. Hij vergeet voor zijn gemoedsrust dat hij op het vlak van prijs nooit opkan tegen het bedrijf dat alleen maar een beperkt assortiment goedkope, goedlopende meubels heeft, met een kleine voorraad en veel minder kosten.
Met andere woorden: je structuur bepaalt wat je het best kunt leveren en je structuur is gebaseerd op de conceptuele keuze die je maakt of ooit gemaakt hebt. Je mag nog zo klantgericht zijn als je wil, je structuur laat alleen maar toe dat je tegemoet komt aan de individuele wensen van een klant voor zover die overeenstemmen met de keuze die jij al gemaakt hebt.
Als je geen conceptuele keuze maakt, blijf je steken ergens in de anonimiteit van het midden en dan kun je maar beter bidden dat je concurrenten ook geen keuze maken.
Een goede actie geeft een antwoord op de juiste vraag
Teveel acties worden ‘bedacht’. Daarmee bedoel ik dat van teveel marketing afstraalt dat er geen connectie is met het probleem dat marketing verondersteld wordt op te lossen. Je merkt aan alles dat mensen gestimuleerd werden om met iets te komen, een leuke campagne, los van een goede probleemanalyse.